DEN HAAG – Lang verwacht en toch gekomen: staatssecretaris Blokhuis presenteert vandaag het 68 pagina’s tellende Nationaal Preventieakkoord, met daarin ook de aangekondigde maatregelen om alcoholmisbruik aan te pakken. Diverse maatschappelijke organisaties, belangenverenigingen én bedrijven zaten aan de onderhandelingstafel, wat het tot een lastig proces maakte. Gevolg is dat vooral het alcoholgedeelte een ‘polderakkoord’ is geworden en dat gestelde doelen volgens een doorrekening van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) niet worden gehaald. NRC meldde dat gisteren. De overheid wil het aantal overmatige drinkers terugdringen tot onder de 5%, maar het RIVM komt uit op meer dan 8%. Sommige wensen van Blokhuis -zoals een rem op de hoge kortingen op bier en wijn- staan niet in het Preventieakkoord maar als aanvullende maatregelen in een brief waar de meepratende partijen geen handtekening onder hebben gezet. Het kabinet zou via de aanstaande wijzigingen in de Drank- en Horecawet kunnen regelen dat alcoholaanbieders straks maximaal 25% korting mogen geven op alcohol. Nu is dat -op basis van zelfregulering- 50%, terwijl sommige gemeenten 30 tot 40% toestaan.
Het plan om de accijns op alcohol jaarlijks te laten stijgen met de inflatie is tijdens de onderhandelingen gesneuveld. Andere heikele punten, zoals het inperken van alcoholreclame, de invoering van een basisprijs en de beschikbaarheid van alcohol (o.a. blurring) moeten verder worden onderzocht.
Ambities
Het Preventieakkoord gaat over drie thema’s: roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. De ambities voor de aanpak van alcoholproblemen zijn:
– in 2040 drinkt in plaats van 8,9% nog maximaal 4% van de zwangere vrouwen alcohol.
– het aantal scholieren dat ooit alcohol heeft gedronken daalt van 45% naar maximaal 25%.
– zowel overmatig als zwaar alcoholgebruik onder inwoners van Nederland is gedaald naar 5% of minder. Speciale aandacht is er voor inwoners van 50 jaar en ouder, en jongvolwassenen.
– de bewustwording over drinkgedrag en het effect op de gezondheid van alcoholgebruik is sterk vergroot. In 2040 kent 80% van de Nederlanders (12+) de mogelijke gezondheidseffecten zoals leverschade, hersenschade en verschillende vormen van kanker. Ook kennen meer mensen de alcoholrichtlijn van de Gezondheidsraad. Dat advies luidt: drink geen alcohol of in elk geval niet meer dan één glas per dag.
Verder onderzoek
Om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen, gaat de overheid onder meer kijken naar alcoholreclame. In 2019 komt een onderzoek naar het bereik en de beïnvloeding van jongeren bij onder meer supermarkten, op tv en sociale media. Vóór 2021 moeten alcoholverkopers en de industrie met oplossingen komen om dit te beperken. De Nederlandse Brouwers en STIVA zullen een code opstellen voor verantwoorde marketing van alcoholvrij bier, want ook dit segment moet zich niet op jongeren richten. Het ministerie van VWS wil ook onderzoek doen naar de effecten van de invoering van een minimumprijs voor alcohol zoals in Schotland gebeurt. Ook komt er een studie naar de huidige beschikbaarheid van alcohol, de ontwikkeling hiervan in Nederland en de te verwachten gevolgen van uitbreiding van het aantal typen verstrekkingspunten. Dat laatste onderzoek is belangrijk in het licht van de initiatiefwet van VVD-kamerlid Ziengs die de verstrekking van alcohol groter en gemakkelijker wil maken.
